Butlan

Butlan, hukukta bir işlemin geçerlilik şartlarını taşımaması nedeniyle hukuken geçersiz sayılmasını ifade eden kavramdır. Hukuki işlemin kurulmuş görünmesine rağmen kanunun aradığı belirli şartları karşılamaması, butlan yaptırımını gündeme getirebilir. Ancak butlanın hukuki sonuçları, işlemin niteliğine ve uygulanacak kanun hükümlerine göre değişir.

Butlan kavramıyla özellikle sözleşmelerde, evlenmenin geçersizliğinde ve şirket genel kurul kararlarında karşılaşılır. Hukuk öğretisinde mutlak butlan ve nispi butlan ayrımı yapılırken güncel mevzuatta kesin hükümsüzlük ve iptal edilebilirlik gibi kavramlar da kullanılır. Bu nedenle her geçersizlik durumunun aynı hukuki sonuca yol açtığı söylenemez.

Kısaca: Butlan, bir hukuki işlemin geçersizliği anlamına gelir. Örneğin kanunun emredici hükümlerine aykırı bir sözleşme, Türk Borçlar Kanunu’nun 27. maddesi kapsamında kesin hükümsüz olabilir. Ancak evlenmenin butlanı veya bir şirket kararının geçersizliği söz konusu olduğunda farklı kanuni kurallar uygulanabilir.

Butlan Ne Demek?

Butlan kelimesi hukuk dilinde geçersizlik veya hükümsüzlük anlamında kullanılır. Daha teknik anlamıyla, bir hukuki işlemin kuruluşunda veya geçerliliğinde bulunan hukuki sakatlık nedeniyle istenen hukuki sonuçları doğuramamasıyla ilgilidir.

Örneğin bir sözleşme taraflarca imzalanmış olsa bile içeriği kanunun emredici hükümlerine açıkça aykırıysa sözleşmenin geçerliliği tartışma konusu olabilir.

Ancak bir işlemin geçersiz olması ile baştan itibaren hiç kurulmamış sayılması aynı şey değildir.

Bu nedenle butlan kavramı, yokluk ve iptal edilebilirlik gibi diğer hukuki yaptırımlardan ayrılarak değerlendirilmelidir.

Hukukta Butlan Nedir?

Hukukta butlan, belirli geçerlilik şartlarını karşılamayan hukuki işlemler hakkında uygulanan hükümsüzlük yaptırımıdır.

Butlanın hangi durumlarda ortaya çıkacağı, hukuki işlemin türüne göre belirlenir.

Örneğin:

• Bir sözleşmenin içeriğinin emredici hukuk kurallarına aykırı olması,
• Bir evlenmenin kanunda düzenlenen geçersizlik nedenlerinden biriyle sakatlanması,
• Anonim şirket genel kurulunun kanunen korunmuş pay sahipliği haklarını ortadan kaldıran bir karar alması,
• Hukuki işlem için öngörülen belirli geçerlilik koşullarının karşılanmaması.

Ancak bu örneklerin hepsi aynı dava usulüne veya aynı geçersizlik sonucuna tabi değildir.

Butlan ile Hükümsüzlük Aynı Şey mi?

Butlan ve hükümsüzlük, birbiriyle yakından ilişkili kavramlardır. Ancak hükümsüzlük daha geniş bir ifade olarak kullanılabilir.

Hukuk öğretisinde hükümsüzlük kavramı altında yokluk, kesin hükümsüzlük, iptal edilebilirlik ve diğer geçersizlik durumları değerlendirilebilir.

Butlan ise çoğunlukla hukuki işlemin geçersizlik yaptırımıyla karşılaşmasını ifade eder.

Bu nedenle bir işlemin hükümsüz olduğunun söylenmesi, hangi hukuki nedenle ve hangi sonuçlarla geçersiz olduğunun ayrıca araştırılmasını gerektirir.

Butlan Nedenleri Nelerdir?

Butlan nedenleri, hukuki işlemin türüne ve ilgili kanuna göre değişir.

Örneğin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 27. maddesi, sözleşmelerde kesin hükümsüzlükle ilgili temel düzenlemeyi içerir.

Bu maddede özellikle şu durumlar düzenlenmektedir:

• Kanunun emredici hükümlerine aykırılık,
• Ahlaka aykırılık,
• Kamu düzenine aykırılık,
• Kişilik haklarına aykırılık,
• Konunun imkânsız olması.

Ancak her hukuki aykırılık, sözleşmenin tamamının kesin hükümsüz olduğu anlamına gelmez.

Kanunun özel yaptırımları, işlemin yalnızca belirli hükümlerinin geçersizliği ve ilgili diğer şartlar ayrıca incelenmelidir.

Butlan Türleri Nelerdir?

Hukuk öğretisinde butlan, geleneksel olarak iki temel başlık altında ele alınır:

• Mutlak butlan: Hukuki işlemin ağır geçerlilik eksiklikleri nedeniyle kesin hükümsüz olmasıyla ilişkilidir.
• Nispi butlan: Belirli kişilerin korunmasına yönelik geçersizlik sebepleri ve iptal hakkıyla bağlantılıdır.

Ancak bu ayrımın sonuçları, her hukuk alanında aynı değildir.

Örneğin evlenmenin butlanı konusunda Türk Medeni Kanunu özel bir sistem öngörür. Borçlar hukukunda ise kesin hükümsüzlük ve irade bozukluğu nedeniyle sözleşmeyle bağlı olmama farklı hükümlerde düzenlenmiştir.

Bu nedenle butlan türlerinin açıklanmasında, işlemin tabi olduğu kanun esas alınmalıdır.

Mutlak Butlan ile Nispi Butlan Arasındaki Fark Nedir?

Mutlak butlan ve nispi butlan arasındaki temel ayrım, geçersizlik nedeninin niteliği ve bu geçersizliğin hangi koşullarda hukuki sonuç doğurduğuyla ilgilidir.

Mutlak butlan, genel olarak hukuk düzeninin ağır geçerlilik eksiklikleri nedeniyle işlemi kesin hükümsüz kabul etmesiyle ilişkilidir.

Nispi butlan ise belirli kişilere tanınan iptal hakkının kullanılmasıyla bağlantılıdır.

Örneğin Türk Medeni Kanunu’nun 145. maddesi evlenmenin mutlak butlan nedenlerini, 148 ve devamı maddeleri ise nispi butlan nedenlerini düzenler.

Ancak evlenmede, mutlak butlan durumunda dahi hâkim kararı verilinceye kadar evlilik geçerli bir evliliğin sonuçlarını doğurur.

Bu nedenle mutlak ve nispi butlanın sonuçları, ilgili hukuk alanına özgü düzenlemeler dikkate alınmadan genelleştirilmemelidir.

Butlan ile Yokluk Arasındaki Fark Nedir?

Yokluk, bir hukuki işlemin kurulması için gerekli kurucu unsurların bulunmaması nedeniyle işlemin hukuken varlık kazanamamasını ifade eder.

Butlan ise genel olarak hukuki işlem kurulmuş görünmesine rağmen geçerlilik koşullarındaki sakatlık nedeniyle hükümsüz olmasıyla ilgilidir.

Örneğin taraflar arasında sözleşmenin kurulabilmesi için gerekli karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamalarının bulunmaması durumunda sözleşmenin kurulmamış olması gündeme gelebilir.

Buna karşılık taraflar arasında kurulmuş bir sözleşmenin içeriğinin emredici hukuk kurallarına aykırı olması, kesin hükümsüzlük kapsamında değerlendirilebilir.

Dolayısıyla yokluk ile butlan farklı hukuki nedenlere dayanır.

Butlan ile İptal Edilebilirlik Arasındaki Fark Nedir?

İptal edilebilirlik, belirli bir hukuki sakatlık nedeniyle ilgili kişiye işlemi ortadan kaldırma imkânı tanınmasıyla bağlantılıdır.

Kesin hükümsüzlükte ise işlem, genel borçlar hukuku çerçevesinde baştan itibaren geçerli sonuç doğurmaz.

Örneğin Türk Borçlar Kanunu’nun 30 ve devamı maddelerinde yanılma, aldatma ve korkutma gibi irade bozukluğu durumları düzenlenmiştir.

Bu durumlarda, kanuni şartlarla sözleşmeyle bağlı olmama hakkı gündeme gelebilir.

Ancak her iptal edilebilir işlem, baştan itibaren kesin hükümsüz işlemle aynı hukuki duruma sahip değildir.

Butlan ile Fesih Arasındaki Fark Nedir?

Butlan ve fesih, birbirinden farklı hukuki kurumlardır.

Butlan, hukuki işlemin geçerlilik şartlarındaki sakatlıkla ilgilidir.

Fesih ise geçerli şekilde kurulmuş bir hukuki ilişkinin, kanuni veya sözleşmesel koşullar kapsamında sona erdirilmesini ifade eder.

Örneğin geçerli şekilde kurulmuş bir kira sözleşmesinin kanuni şartlarla feshedilmesi ile sözleşmenin kuruluşundan itibaren kesin hükümsüz olması aynı hukuki sonucu doğurmaz.

Feshin ileriye veya geçmişe etkili sonuçları, ilgili sözleşme türüne ve uygulanacak kurallara göre ayrıca değerlendirilir.

Sözleşmede Butlan Nedir?

Sözleşmede butlan, sözleşmenin hukuken geçerli kabul edilebilmesi için gerekli şartlardan birinin bulunmaması nedeniyle hükümsüzlük sorununun ortaya çıkmasıdır.

Türk Borçlar Kanunu’nun 27. maddesi, sözleşmelerde kesin hükümsüzlük bakımından temel düzenlemedir.

Örneğin konusu kanunen yasaklanmış bir edimi içeren sözleşmenin geçerliliği, ilgili emredici hükümler çerçevesinde değerlendirilir.

Ancak sözleşmedeki her hukuka aykırı düzenleme, bütün sözleşmenin geçersiz sayılmasını gerektirmez.

Sözleşmenin yalnızca belirli hükümlerinin geçersizliği durumunda kısmi hükümsüzlük kuralları gündeme gelebilir.

Kısmi Butlan Nedir?

Kısmi butlan, bir hukuki işlemin yalnızca belirli bölümünün geçersiz olmasıyla ilgili kavramdır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 27. maddesinin ikinci fıkrasına göre sözleşmenin bazı hükümlerinin hükümsüz olması, diğerlerinin geçerliliğini etkilemez.

Ancak kesin hükümsüz olan hükümler olmaksızın sözleşmenin yapılmayacağı açıkça anlaşılıyorsa sözleşmenin tamamı kesin hükümsüz olur.

Örneğin sözleşmedeki belirli bir hüküm emredici kanun kurallarına aykırı olabilir. Bu durumda geçersiz hükmün diğer hükümlerden ayrılıp ayrılamayacağı değerlendirilir.

Dolayısıyla kısmi butlan, her durumda sözleşmenin geri kalan bölümünün mutlaka geçerli kalacağı anlamına gelmez.

Batıl Sözleşme Ne Demek?

Batıl sözleşme, hukukta geçersiz olan sözleşmeyi ifade eder. Özellikle kesin hükümsüz sözleşmeler için bu ifade kullanılır.

Örneğin sözleşmenin konusu kamu düzenine aykırıysa Türk Borçlar Kanunu’nun 27. maddesi kapsamında kesin hükümsüzlük gündeme gelebilir.

Ancak bir sözleşmenin batıl olduğunun ileri sürülmesi, tek başına sözleşmenin gerçekten geçersiz olduğunu kanıtlamaz.

İlgili hukuki sakatlığın bulunup bulunmadığı ve sonuçları, sözleşmenin içeriğine ve uygulanacak mevzuata göre değerlendirilmelidir.

Butlan Kendiliğinden Ortaya Çıkar mı?

Butlanın kendiliğinden hukuki sonuç doğurup doğurmadığı, işlemin niteliğine göre değişir.

Borçlar hukukunda kesin hükümsüzlük, kural olarak hukuki işlemin başlangıçtan itibaren geçerli sonuç doğurmamasıyla ilgilidir.

Ancak aile hukukunda farklı bir düzenleme bulunmaktadır.

Türk Medeni Kanunu’nun 156. maddesine göre batıl bir evlilik ancak hâkimin kararıyla sona erer. Mutlak butlan hâlinde bile evlenme, hâkim kararına kadar geçerli bir evliliğin bütün sonuçlarını doğurur.

Bu nedenle bütün butlan durumlarının aynı şekilde kendiliğinden sonuç doğurduğu söylenemez.

Hâkim Butlanı Resen Dikkate Alır mı?

Hâkimin butlanı kendiliğinden dikkate alıp alamayacağı, geçersizliğin türüne ve uyuşmazlığın tabi olduğu mevzuata göre belirlenir.

Borçlar hukukunda kesin hükümsüzlük nedenleri, kural olarak ilgili uyuşmazlığın çözümünde mahkeme tarafından kendiliğinden dikkate alınabilir.

Ancak evlenmenin butlanı bakımından Türk Medeni Kanunu özel dava usulleri öngörmektedir.

Bu nedenle hâkimin başka bir davada evlenmenin butlanını gerektiren sebebi fark etmesi, evliliği o dava içerisinde kendiliğinden sona erdirebileceği anlamına gelmez.

Kavramın genel anlamı hakkında resen

Butlan Davası Nedir?

Butlan davası, ilgili kanunun öngördüğü koşullarda bir hukuki işlemin hükümsüzlüğünün tespit edilmesi veya hukuken ortadan kaldırılması amacıyla açılan davalar için kullanılan genel ifadedir.

Ancak bütün butlan uyuşmazlıklarına uygulanan tek bir dava türü bulunmamaktadır.

Örneğin bir sözleşmenin kesin hükümsüzlüğünün tespitiyle, evlenmenin butlanına karar verilmesi veya anonim şirket genel kurul kararının batıl olduğunun tespiti farklı dava ve usul hükümlerine tabi olabilir.

Bu nedenle butlan davasının niteliği, dava konusu hukuki işlem ve ilgili kanuni düzenleme esas alınarak belirlenmelidir.

Butlan Davasını Kimler Açabilir?

Butlan nedeniyle dava açabilecek kişiler, hukuki işlemin türüne göre değişir.

Örneğin evlenmenin mutlak butlanı bakımından Türk Medeni Kanunu’nun 146. maddesinde Cumhuriyet savcısının resen dava açması ve ilgisi olan kişilerin dava hakkına ilişkin düzenleme bulunmaktadır.

Evlenmenin nispi butlanında ise dava hakkı daha farklı ve sınırlı koşullara bağlıdır.

Şirket genel kurul kararlarının butlanında da ilgili şirketler hukuku hükümleri ve hukuki yarar şartları değerlendirilir.

Bu nedenle herhangi bir kişinin, bütün hukuki işlemler için sınırsız şekilde butlan davası açabileceği söylenemez.

Butlan Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Butlan nedeniyle görevli mahkeme, hukuki işlemin konusuna göre değişir.

Örneğin evlenmenin butlanına ilişkin davalar aile mahkemelerinin görev alanındadır.

Anonim şirket genel kurul kararlarının butlanına ilişkin uyuşmazlıklar ise kural olarak asliye ticaret mahkemesinde görülür.

Sözleşmelerin geçersizliğine ilişkin davalarda ise uyuşmazlığın niteliğine göre asliye hukuk, asliye ticaret, tüketici veya başka bir görevli mahkeme söz konusu olabilir.

Dolayısıyla bütün butlan davaları için tek bir görevli mahkeme bulunduğu söylenemez.

Butlan Davasında Zamanaşımı Var mı?

Butlanla ilgili sürelerin belirlenmesinde geçersizliğin türü ve ilgili dava dikkate alınmalıdır.

Genel borçlar hukukunda kesin hükümsüzlük iddiasının ileri sürülmesi, kural olarak belirli bir zamanaşımı süresine bağlı değildir.

Ancak kesin hükümsüz bir sözleşme kapsamında yapılan ödemelerin geri alınması gibi parasal talepler, ayrı zamanaşımı hükümlerine tabi olabilir.

Ayrıca iptal edilebilir işlemler bakımından hak düşürücü süreler bulunabilir.

Bu nedenle butlanla ilgili bütün uyuşmazlıklarda süre sınırlaması bulunmadığı şeklinde genel bir sonuca varılamaz.

Evlenmenin Butlanı Nedir?

Evlenmenin butlanı, evlenmenin Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen belirli geçersizlik nedenleriyle sakatlanmasıdır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 145 ve devamı maddelerinde evlenmenin mutlak ve nispi butlan nedenleri düzenlenmiştir.

Bu nedenler, kanunda sınırlı olarak belirlenmiştir.

Ancak evlenmenin butlanı, sözleşmelerdeki kesin hükümsüzlükle tamamen aynı sonuçları doğurmaz.

Türk Medeni Kanunu’nun 156. maddesine göre batıl evlilik, hâkim kararı verilinceye kadar geçerli bir evliliğin bütün sonuçlarını doğurur.

Evlenmenin Butlanı ile Boşanma Arasındaki Fark Nedir?

Evlenmenin butlanı ve boşanma, evlilik birliğinin sona ermesiyle ilgili farklı hukuki kurumlardır.

Evlenmenin butlanı, evliliğin kuruluşuna ilişkin kanunda belirtilen geçersizlik nedenleriyle bağlantılıdır.

Boşanma ise geçerli biçimde kurulmuş bir evlilikte, kanunun öngördüğü boşanma nedenleriyle evlilik birliğinin sona erdirilmesini ifade eder.

Örneğin Türk Medeni Kanunu’nun 145 ve devamı maddeleri evlenmenin butlanını, 161 ve devamı maddeleri ise boşanma nedenlerini düzenler.

Bu nedenle evlenmenin butlanı davasıyla boşanma davasının hukuki şartları aynı değildir.

Genel Kurul Kararlarında Butlan Nedir?

Genel kurul kararlarında butlan, anonim şirket genel kurulunun aldığı belirli kararların kanunda öngörülen ağır hukuka aykırılıklar nedeniyle geçersiz olmasıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 447. maddesi, genel kurul kararlarının butlanını düzenler.

Bu madde kapsamında özellikle pay sahiplerinin vazgeçilmez haklarını sınırlandıran veya ortadan kaldıran, bilgi alma ve inceleme haklarını kanunen izin verilen ölçü dışında sınırlayan ya da anonim şirketin temel yapısını bozan kararlar gündeme gelebilir.

Ancak genel kurulun aldığı her hukuka aykırı kararın mutlaka butlanla sakat olduğu söylenemez.

Bazı kararlar için iptal davası hükümleri uygulanabilir. Bu nedenle butlan ile iptal edilebilirlik ayrımı şirketler hukukunda da önemlidir.

Yönetim Kurulu Kararlarında Butlan Nedir?

Anonim şirket yönetim kurulu kararları bakımından da kanunda butlan düzenlemesi bulunmaktadır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 391. maddesi, yönetim kurulu kararlarının batıl olduğu belirli durumları düzenler.

Örneğin eşit işlem ilkesine aykırı, anonim şirketin temel yapısına uymayan veya sermayenin korunması ilkesini gözetmeyen belirli kararlar butlan bakımından değerlendirilebilir.

Ancak yönetim kurulunun her hukuka aykırı kararı, aynı geçersizlik sonucunu doğurmayabilir.

Kararın içeriği ve ilgili kanuni şartlar birlikte incelenmelidir.

Butlan Kararı Geriye Etkili midir?

Butlanın geçmişe etkisi, hukuki işlemin niteliğine göre değişir.

Genel borçlar hukukunda kesin hükümsüzlük, kural olarak işlemin başlangıçtan itibaren geçerli hukuki sonuç doğurmamasıyla ilişkilidir.

Ancak evlenmenin butlanında Türk Medeni Kanunu’nun 156. maddesi özel bir düzenleme öngörür.

Bu madde uyarınca batıl evlilik, hâkimin kararına kadar geçerli bir evliliğin bütün sonuçlarını doğurur.

Bu nedenle butlan kararlarının tamamının aynı geçmişe etkili sonucu doğurduğunu söylemek doğru değildir.

Butlan Kararı Kesinleşmeden Uygulanır mı?

Butlanla ilgili mahkeme kararlarının hukuki etkisi, uyuşmazlığın konusuna ve uygulanacak usul hükümlerine bağlıdır.

Örneğin bir hukuki işlemin kesin hükümsüzlüğünün tespitiyle evlenmenin butlanına karar verilmesinin sonuçları farklı olabilir.

Özellikle kişisel durum ve aile hukuku bakımından kesinleşme hükümleri önem taşır.

Mahkeme kararına karşı kanun yoluna başvurulup başvurulamayacağı ise kararın niteliğine göre belirlenir.

İlgili kavramlar hakkında istinaf ve temyiz sözlük maddelerimizi inceleyebilirsiniz.

Butlan Hakkında Bilinmesi Gerekenler

• Butlan, hukukta bir işlemin geçersizliğini ifade eden kavramdır.
• Butlanın hukuki sonuçları, işlemin türüne ve ilgili mevzuata göre değişir.
• Hukuk öğretisinde mutlak butlan ve nispi butlan ayrımı yapılır.
• Kesin hükümsüzlük ile iptal edilebilirlik aynı hukuki yaptırım değildir.
• Butlan ve yokluk farklı kavramlardır.
• Sözleşmelerde kesin hükümsüzlük, Türk Borçlar Kanunu’nun 27. maddesinde düzenlenmiştir.
• Kanunun emredici hükümlerine, ahlaka veya kamu düzenine aykırılık kesin hükümsüzlük nedeni olabilir.
• Sözleşmenin yalnızca bir kısmının geçersizliği durumunda kısmi hükümsüzlük gündeme gelebilir.
• Evlenmenin butlanında özel kanuni düzenlemeler bulunmaktadır.
• Batıl evlilik, hâkim kararı verilinceye kadar geçerli bir evliliğin sonuçlarını doğurur.
• Anonim şirketlerin belirli genel kurul ve yönetim kurulu kararları butlanla sakat olabilir.
• Butlan davasında görevli mahkeme, hukuki işlemin türüne göre değişir.
• Butlanla ilgili başvuru süreleri ve sonuçlar, somut hukuki duruma göre belirlenir.

Butlan ile İlgili Hukuki Dayanaklar

Butlan kavramı, hukuki işlemin türüne göre farklı kanunlarda düzenlenmektedir. Temel hükümler şunlardır:

• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 12: Sözleşmelerin şekle bağlılığı ve kanuni şeklin geçerliliğe etkisi.
• TBK m. 27: Kesin hükümsüzlük ve sözleşmenin bazı hükümlerinin geçersizliği.
• TBK m. 30-39: Yanılma, aldatma ve korkutma nedeniyle sözleşmeyle bağlı olmama ve ilgili süreler.
• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 145: Evlenmenin mutlak butlan nedenleri.
• TMK m. 146-147: Mutlak butlan davası ve dava hakkına ilişkin hükümler.
• TMK m. 148-153: Evlenmenin nispi butlan nedenleri.
• TMK m. 156: Batıl evlenmenin hâkim kararıyla sona ermesi ve karar verilinceye kadarki hukuki sonuçları.
• TMK m. 157-159: Evlenmenin butlanının çocuklar, eşler ve mirasçılar bakımından sonuçları.
• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 391: Yönetim kurulu kararlarının butlanı.
• TTK m. 445-446: Anonim şirket genel kurul kararlarının iptali ve dava açabilecek kişiler.
• TTK m. 447: Anonim şirket genel kurul kararlarının butlanı.
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 106: Tespit davası.
• HMK m. 114/1-h: Dava açmakta hukuki yararın bulunması.

Resmî kaynaklar:

• Mevzuat Bilgi Sistemi – Güncel Kanunlar
• Resmî Gazete – Mevzuat Değişiklikleri
• Adalet Bakanlığı İçtihat Bilgi Sistemi – Evlenmenin Mutlak ve Nispi Butlanı
• Adalet Bakanlığı İçtihat Bilgi Sistemi – Evlenmenin Butlanının Hukuki Sonuçları

Butlanın hukuki sonuçları; işlemin konusuna, geçersizlik nedenine, ilgili kanunun özel hükümlerine ve somut uyuşmazlığa göre değişebilir. Özellikle sözleşmeler, evlenme işlemleri ve şirket kararlarında aynı geçersizlik kurallarının doğrudan uygulanamayacağı dikkate alınmalıdır.