Hukuk sözlüğümüzde sık kullanılan hukuki terimlerin anlamlarını sade ve anlaşılır biçimde bulabilirsiniz. Terimlerin hukuki anlamı ve uygulamadaki kullanımı, konunun niteliğine göre açıklanmaktadır.
B
Butlan
Butlan, hukukta bir işlemin geçerlilik şartlarını taşımaması nedeniyle hukuken geçersiz sayılmasını ifade eden kavramdır. Hukuki işlemin kurulmuş görünmesine rağmen kanunun aradığı belirli şartları karşılamaması,…
D
Derdest
Derdest, hukuk dilinde açılmış ve henüz kesin olarak sonuçlanmamış, görülmeye devam eden dava için kullanılan terimdir. Bir davanın derdest olması, yargılama sürecinin hukuken devam…
H
Haciz
Haciz, borçlunun ödemediği bir borcun tahsilini sağlamak amacıyla, kanuni şartlar çerçevesinde mal, hak ve alacakları üzerine icra organları tarafından uygulanan hukuki işlemdir. Haciz yoluyla…
I
Islah
Islah, hukuk yargılamasında taraflardan birinin daha önce gerçekleştirdiği usul işlemlerini, kanunda belirtilen şartlarla kısmen veya tamamen düzeltmesini ya da değiştirmesini sağlayan hukuki kurumdur. Islah…
İ
İfa
İfa, hukuk dilinde bir borcun veya yükümlülüğün yerine getirilmesi anlamına gelir. Borçlunun üstlendiği edimi sözleşmeye, kanuna ve borç ilişkisinin gereklerine uygun şekilde gerçekleştirmesi, borcun…
İmtiyaz
İmtiyaz, hukuk dilinde bir kişiye, kuruluşa veya belirli bir hak sahibine kanun, sözleşme ya da yetkili makam tarafından tanınan özel hak, üstünlük veya ayrıcalığı…
İstinaf
İstinaf, ilk derece mahkemeleri tarafından verilen ve kanunen istinaf yoluna açık olan kararların, üst derece mahkemesi tarafından yeniden incelenmesini sağlayan olağan kanun yoludur. İstinaf…
M
Muaccel
Muaccel, hukuk dilinde vadesi gelmiş, ödeme veya yerine getirme zamanı ulaşmış ve alacaklı tarafından ifası talep edilebilir hâle gelmiş borç ya da alacak için…
Muhdesat
Muhdesat, hukuk dilinde bir arazi üzerinde sonradan meydana getirilen bina, kalıcı yapı, tesis veya dikilmiş ağaç gibi unsurları ifade eder. Özellikle taşınmazın malikinden başka…
Mülga
Mülga, hukuk dilinde yürürlükten kaldırılmış, hukuki geçerliliği sona erdirilmiş veya ilga edilmiş kanun ve düzenlemeler için kullanılan bir terimdir. Bir kanunun tamamı veya belirli…
Muris
Muris, hukuk dilinde ölümüyle birlikte malvarlığı, hakları ve devredilebilir borçları mirasçılarına geçen kişiyi ifade eden terimdir. Miras hukukunda muris, "mirasbırakan" anlamında kullanılır. Bir kişinin…
Müşteki
Müşteki, bir suç nedeniyle ilgili makamlara şikâyette bulunan kişi için kullanılan hukuki bir terimdir. Ceza soruşturması ve kovuşturması sırasında şikâyette bulunan kişi, uygulamada müşteki…
Mütalaa
Mütalaa, hukuk dilinde bir konu veya uyuşmazlık hakkında yapılan inceleme sonucunda ortaya konulan görüş, değerlendirme ya da kanaati ifade eder. Hukuki mütalaa; bir avukatın,…
Mutlak Butlan
Mutlak butlan, bir hukuki işlemin kanunda öngörülen temel geçerlilik şartlarını taşımaması nedeniyle kesin hükümsüzlük yaptırımına tabi olmasıdır. Hukuk öğretisinde kullanılan bu kavram, özellikle kanunun…
R
Resen
Resen (re'sen), hukuk dilinde bir işlemin herhangi bir başvuru, talep veya şikâyet beklenmeden, yetkili makam tarafından kendiliğinden gerçekleştirilmesini ifade eden terimdir. Mahkemeler, Cumhuriyet savcılıkları…
Rücu
Rücu, hukuk dilinde bir kişinin ödediği borç, tazminat veya başka bir bedel nedeniyle, kanuni ya da sözleşmesel şartlar çerçevesinde sorumlu olan başka bir kişiye…
S
Sanık
Sanık, ceza yargılamasında hakkında suç isnadı bulunan ve kovuşturma aşamasında yargılanan kişiyi ifade eden hukuki terimdir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 2. maddesine…
Sehven
Sehven, hukuk dilinde bir işlemin, açıklamanın veya kaydın yanlışlıkla, yanılgı sonucu ya da istenmeden yapıldığını ifade eden kelimedir. Özellikle mahkeme kararlarında, dava dilekçelerinde, resmî…
Ş
Şerh
Şerh, hukuk dilinde bir belgeye, karara veya resmî sicile belirli bir hukuki durumu, hakkı ya da sınırlamayı göstermek amacıyla düşülen kayıt veya açıklamadır. Özellikle…
T
Tebellüğ
Tebellüğ, bir tebligatın muhatabı veya kanunen tebligatı almaya yetkili kişi tarafından teslim alınmasını ifade eden hukuki bir terimdir. Mahkeme, icra dairesi, noter veya diğer…
Temlik
Temlik, hukuk dilinde bir hakkın, alacağın veya mülkiyetin başka bir kişiye devredilmesini ifade eden terimdir. En yaygın kullanım alanlarından biri alacağın temliki olup, bir…
Temyiz
Temyiz, mahkeme tarafından verilen ve kanunen temyiz yoluna açık olan bir kararın, üst derece yargı merciince hukuka uygunluk yönünden incelenmesini sağlayan kanun yoludur. Temyiz…
Tensip
Tensip, hukuk dilinde "uygun görme" anlamına gelen bir terimdir. Yargılama sürecinde ise hâkimin veya mahkemenin, dosyanın ilerlemesi için yapılması gereken işlemleri belirlemesiyle ilgili olarak…
Tensip Zaptı
Tensip zaptı, bir dava açıldıktan sonra mahkemenin yargılamaya hazırlık amacıyla yapılmasını gerekli gördüğü işlemleri ve bu işlemlere ilişkin kararlarını kaydettiği tutanaktır. Mahkeme, tensip zaptıyla…
V
Vasi
Vasi, vesayet altına alınmış küçük veya kısıtlı kişinin kişiliğini, malvarlığını ve hukuki menfaatlerini korumakla görevli, yetkili vesayet makamı tarafından atanan kişidir. Vasi, vesayet altındaki…
